Nowy okres ważności będzie obowiązywał w momencie odnowienia prawa jazdy, niezależnie od tego, czy nastąpi to po pięciu, dziesięciu czy dwudziestu latach, w zależności od przypadku. Posiadacze starych praw jazdy nie muszą zatem ich natychmiast wymieniać. Mogą nadal z nich korzystać do daty wyznaczonej na wymianę.
Reforma obejmuje również specjalne przepisy dla kierowców powyżej 65. roku życia. Państwa członkowskie będą mogły zdecydować o skróceniu okresu ważności swoich praw jazdy, aby wymagać częstszych badań lekarskich lub kursów doszkalających. Środek ten nie jest jednak obowiązkowy: każdy kraj będzie mógł go wdrożyć lub nie.
Reforma obejmuje również zmiany w procesie uzyskiwania lub odnawiania prawa jazdy. Posłowie do Parlamentu Europejskiego chcą wprowadzić badania lekarskie, w tym okulistyczne i sercowo-naczyniowe, w celu potwierdzenia, że kierowcy mają niezbędną sprawność fizyczną do bezpiecznego prowadzenia pojazdu.
Jednak również w tym przypadku państwa członkowskie zachowają pewien stopień swobody. Będą mogły zdecydować o zastąpieniu tego badania lekarskiego systemem samooceny lub innymi metodami oceny określonymi na szczeblu krajowym. W praktyce zatem badanie lekarskie nie będzie systematycznie obowiązkowe w całej Europie.
Oczekuje się jednak, że sam egzamin na prawo jazdy stanie się bardziej wymagający. Kandydaci będą teraz oceniani pod kątem nowych aspektów związanych z ewolucją współczesnej techniki jazdy. Dodatkowe pytania i ćwiczenia obejmą takie tematy, jak zagrożenia związane z martwymi polami, korzystanie z systemów wspomagania kierowcy, bezpieczne otwieranie drzwi samochodu w celu uniknięcia kolizji z rowerzystami oraz ryzyko rozproszenia uwagi spowodowane korzystaniem z telefonu komórkowego.
Władze europejskie chcą również podnieść świadomość wśród najbardziej narażonych użytkowników dróg. Programy szkoleniowe będą musiały kłaść większy nacisk na zagrożenia, na jakie narażeni są piesi, dzieci, rowerzyści oraz użytkownicy hulajnóg i innych form mobilności.
Sankcje obowiązujące także za granicą
Kolejnym ważnym aspektem reformy są wykroczenia popełnione za granicą. Do tej pory niektórzy kierowcy mogli uniknąć kary, popełniając wykroczenie w innym kraju europejskim.
Państwa członkowskie będą teraz musiały usprawnić wymianę informacji, aby zwalczać tę formę bezkarności. Jeśli kierowca popełni poważne wykroczenie w innym kraju UE, może to zostać automatycznie zgłoszone organom, które wydały mu prawo jazdy.
Władze krajowe będą musiały szybko dzielić się decyzjami dotyczącymi najpoważniejszych sankcji, takich jak prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu lub narkotyków, udział w wypadku śmiertelnym lub bardzo poważne wykroczenia związane z przekroczeniem prędkości – na przykład przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h.
Wzmocniony okres próbny dla młodzieży
Reforma wprowadza również istotne zmiany dla młodych kierowców. Co najmniej dwuletni okres próbny stanie się normą dla wszystkich nowych posiadaczy prawa jazdy. W tym okresie kary za wykroczenia drogowe, w szczególności za jazdę pod wpływem alkoholu lub bez zapiętych pasów bezpieczeństwa, będą surowsze.
Nowe przepisy pozwolą 17-latkom również na uzyskanie prawa jazdy, jednak do momentu osiągnięcia pełnoletności będą mogli prowadzić pojazd wyłącznie pod opieką doświadczonego dorosłego, w ramach nadzoru nad jazdą.
Wreszcie, reforma otwiera również więcej możliwości w sektorze transportu zawodowego. Młodzi dorośli w wieku 18 lat będą mogli teraz zdawać egzamin na prawo jazdy kategorii C na pojazdy ciężarowe, a egzamin na autobus (kategoria D) będzie dostępny od 21. roku życia, pod warunkiem posiadania certyfikatu kompetencji zawodowych.
Ostatecznie ta europejska reforma ma na celu stopniową harmonizację przepisów dotyczących praw jazdy w całej Unii Europejskiej. Chociaż niektóre środki nadal będą się różnić w zależności od kraju, kierowcy będą musieli w nadchodzących latach dostosować się do nowocześniejszego systemu, który w większym stopniu koncentruje się na bezpieczeństwie ruchu drogowego.